توسعه شبکه بین‌المللی ایران برای مدیریت قطعی‌ها و حملات سایبری

به گزارش خبرنگار سیتنا، بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در نشست با اصحاب رسانه با تشریح جایگاه و مأموریت این شرکت در اکوسیستم ارتباطی کشور اظهار کرد: شرکت ارتباطات زیرساخت جایگاهی منحصربه‌فرد در اکوسیستم ارتباطات کشور دارد و تمامی ارتباطات بین‌استانی و ارتباطات بین‌الملل، چه در حوزه ترافیک صوت و چه در حوزه ترافیک داده، بر عهده این شرکت است.

وی افزود: شرکت ارتباطات زیرساخت بیش از ۴۰۰ مرکز و ایستگاه در سراسر کشور دارد و بیش از ۸۶ هزار کیلومتر شبکه را در اختیار دارد. این شبکه در لایه‌های مختلف، از شبکه انتقال و فناوری اطلاعات گرفته تا مراکز تبادل ترافیک داخلی، درگاه‌های بین‌الملل و ارتباطات بین‌المللی، فعالیت می‌کند.

اکبری با اشاره به جایگاه حاکمیتی و زیرساختی این شرکت گفت: بخشی از این حوزه‌ها در اختیار شرکت ارتباطات زیرساخت است و علت آن نیز این نیست که امکان ورود سایر شرکت‌ها وجود ندارد؛ بلکه این ساختار به‌گونه‌ای شکل گرفته است که زیرساخت‌های حیاتی کشور با کمترین هزینه و بیشترین هماهنگی مورد استفاده قرار گیرند.

توسعه ظرفیت شبکه؛ یکی از اولویت‌های دو سال گذشته

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت یکی از مهم‌ترین اقدامات این شرکت طی دو سال گذشته را توسعه ظرفیت شبکه عنوان کرد و گفت: از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم، پروژه‌هایی در تمام لایه‌های شبکه تعریف شد که بخشی از آنها در هفته دولت به بهره‌برداری رسید و بخش دیگری نیز حداکثر طی یک سال آینده به بهره‌برداری خواهد رسید.

وی ادامه داد: تمامی پروژه‌هایی که برای پوشش اهداف برنامه هفتم توسعه در حوزه مأموریت‌های شرکت ارتباطات زیرساخت مورد نیاز بود، اجرایی شده و پروژه‌های متعددی در بخش‌های مختلف شبکه در حال تکمیل یا بهره‌برداری هستند.

اکبری با بیان اینکه در یک سال گذشته ظرفیت شبکه کشور بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است، افزود: علاوه بر افزایش ظرفیت، فناوری شبکه نیز به‌صورت کامل متحول شده و در بخش‌های مختلف، شبکه به فناوری‌های جدید و نرم‌افزارهای به‌روز مجهز شده است.

وی همچنین از پیشرفت قابل توجه در توسعه شبکه انتقال خبر داد و گفت: توسعه این بخش نیز با سرعت مناسبی در حال انجام است و برنامه‌های مربوط به افزایش ظرفیت آن تا پایان سال دنبال خواهد شد.

زیرساخت؛ حلقه پیشرو در توسعه اکوسیستم دیجیتال

معاون وزیر ارتباطات با اشاره به مجموعه اقدامات انجام‌شده طی دو سال گذشته اظهار کرد: با وجود تمام مشکلات موجود و همچنین شرایطی که شرکت ارتباطات زیرساخت در ابتدای دولت با آن مواجه بود، به لحاظ توسعه‌ای می‌توان گفت این شرکت یکی از مهم‌ترین و پیشروترین حلقه‌های زنجیره اکوسیستم دیجیتال کشور بوده است.

اکبری با اشاره به مشکلات انباشته‌شده در سال‌های گذشته گفت: شرکت در ابتدای دولت از نظر درآمدی و امکان توسعه با محدودیت‌هایی مواجه بود، اما در دو سال گذشته تلاش شد ضمن جبران عقب‌ماندگی‌ها، توسعه ظرفیت‌ها نیز با جدیت دنبال شود.

ایجاد شبکه جایگزین برای سرویس‌های حیاتی در شرایط بحران

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت یکی دیگر از اقدامات مهم این شرکت را افزایش تاب‌آوری شبکه عنوان کرد و گفت: به دلیل جایگاه حیاتی شرکت ارتباطات زیرساخت، همواره این نگرانی وجود دارد که در صورت وقوع رخدادهای مختلف و از دست رفتن بخشی از زیرساخت‌ها، سرویس‌های حیاتی کشور با اختلال مواجه شوند.

وی افزود: از نخستین روز آغاز جنگ ۱۲ روزه، پروژه‌ای برای ایجاد مسیرها و زیرساخت‌های جایگزین آغاز شد تا در صورت از بین رفتن سایت‌ها و شبکه‌های حساس به هر دلیل، سرویس‌های اطلاعاتی و حیاتی کشور دچار اختلال نشوند.

اکبری ادامه داد: این پروژه در طول جنگ ۱۲ روزه آغاز شد و به‌تدریج تکمیل شد و حتی در دوره جنگ ۴۰ روزه نیز ادامه پیدا کرد. اکنون این پروژه وارد مدار شده و یکی از نگرانی‌های مهم در زمینه تداوم ارائه سرویس‌های حیاتی را برطرف کرده است.

توسعه شبکه خارج از کشور برای مدیریت قطعی‌ها و حملات سایبری

وی همچنین از توسعه شبکه خارج از کشور خبر داد و گفت: در بخش بین‌الملل نیز توسعه شبکه را در دستور کار قرار دادیم تا بتوانیم در زمان قطعی‌ها، لینک‌های ارتباطی را بهتر مدیریت کنیم و در برابر حملات سایبری نیز مدیریت بهتری داشته باشیم.

به گفته اکبری، بخشی از این پروژه حدود یک ماه پیش به بهره‌برداری رسیده و توسعه آن در نقاط مهم دنیا ادامه خواهد یافت تا حضور شبکه کشور در خارج از مرزها گسترش پیدا کند.

افزایش حدود ۱۰۰ درصدی فروش ترانزیت داده

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با اشاره به ظرفیت ژئوپولیتیکی ایران در حوزه ارتباطات بین‌الملل اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که طی دو سال گذشته به‌صورت جدی دنبال شد، استفاده از موقعیت ایران برای اتصال اکوسیستم دیجیتال کشورهای منطقه و ایجاد ظرفیت ترانزیت داده از مسیر ایران بود.

وی افزود: توسعه ترانزیت داده از مسیر ایران آورده‌های قابل توجهی برای کشور داشته و از این طریق توانستیم بخشی از بدهی‌های انباشته شرکت را پرداخت کنیم.

اکبری با بیان اینکه از ابتدای دولت چهاردهم در بخش پهنای باند افزایش قابل توجهی در هزینه‌های شرکت ایجاد نشده است، گفت: در عین حال هزینه‌های شرکت، به‌ویژه در حوزه بین‌الملل و با توجه به تحولات ارزی، افزایش یافته و پرداخت بدهی‌های ارزی همواره یکی از چالش‌های مهم شرکت بوده است.

وی تصریح کرد: با وجود این شرایط، فروش ترانزیت داده در دو سال گذشته حدود ۱۰۰ درصد نسبت به ابتدای دولت افزایش داشته است.

ایران می‌تواند مسیر جایگزین ارتباطات آسیا و اروپا باشد

اکبری با اشاره به ظرفیت ژئوپولیتیکی ایران در شبکه ارتباطات بین‌المللی گفت: مسیر ایران برای بخشی از ارتباطات منطقه‌ای و بین‌المللی، مزیت قابل توجهی دارد و می‌تواند به‌عنوان یک مسیر جایگزین مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: در حال حاضر بخش مهمی از ارتباطات میان کشورهای آسیایی و اروپایی از مسیرهای دریایی و مسیرهایی مانند باب‌المندب، دریای سرخ و کانال سوئز عبور می‌کند و در صورت بروز رخدادهای مختلف، این مسیرها می‌توانند تحت تأثیر قرار گیرند.

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت ادامه داد: مسیر ایران می‌تواند برای بسیاری از تأمین‌کنندگان محتوا و سرویس‌های بزرگ بین‌المللی جذاب باشد؛ به‌ویژه با توجه به ظرفیت بازار کشورهای شمال ایران و امکان اتصال شرق آسیا به اروپا.

وی تأکید کرد: ایران می‌تواند در صورت فراهم‌شدن شرایط لازم، یک مسیر آلترناتیو برای ارتباطات بین آسیا و اروپا باشد و این موضوع را نیز به‌صورت جدی در دستور کار قرار داده‌ایم.

تلاش برای بازگشت ایران به پروژه‌های کابل زیردریایی

اکبری یکی دیگر از برنامه‌های مهم شرکت ارتباطات زیرساخت را گسترش سرمایه‌گذاری و مشارکت در پروژه‌های کابل زیردریایی بین‌المللی عنوان کرد.

وی گفت: متأسفانه ایران در سال‌های گذشته به دلایل مختلف، از جمله تحریم‌ها و کم‌توجهی داخلی، از توسعه کابل‌های زیردریایی بین‌المللی تا حد زیادی غافل شده است و بسیاری از پروژه‌هایی که در منطقه اجرا شده‌اند، بدون حضور و مشارکت ایران بوده‌اند.

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت افزود: در حال حاضر در خلیج فارس تعداد قابل توجهی کابل بین‌المللی وجود دارد یا پروژه‌هایی در حال اجراست، اما سهم ایران از این پروژه‌ها محدود است.

وی ادامه داد: در دو سال گذشته مذاکرات متعددی با کنسرسیوم‌ها، کشورها و اپراتورهای منطقه انجام دادیم و حتی برای اجرای چند پروژه در خلیج فارس به مرحله توافق رسیدیم، اما متأسفانه وقوع جنگ باعث شد اجرای این پروژه‌ها متوقف یا به تعویق بیفتد.

اکبری ابراز امیدواری کرد که با بازگشت شرایط به وضعیت عادی، این پروژه‌ها با جدیت بیشتری دنبال شوند و ایران بتواند نقش پررنگ‌تری در زیرساخت ارتباطات بین‌المللی منطقه ایفا کند.

تغییر مدل کسب‌وکار شرکت ارتباطات زیرساخت

معاون وزیر ارتباطات درباره برنامه‌های آینده شرکت نیز گفت: توسعه‌هایی که برای تحقق اهداف برنامه هفتم مورد نیاز بوده، در حال انجام است؛ اما برنامه شرکت صرفاً به توسعه ظرفیت‌های فعلی محدود نمی‌شود. وی افزود: یکی از مهم‌ترین برنامه‌های آینده، تحول در مدل کسب‌وکار شرکت ارتباطات زیرساخت است.

اکبری توضیح داد: بخش عمده درآمد شرکت تاکنون از تأمین ارتباطات و زیرساخت‌های ارتباطی حاصل شده است، اما ظرفیت‌های موجود در شرکت این امکان را فراهم می‌کند که این مجموعه به یک تأمین‌کننده زیرساخت دیجیتال تبدیل شود و فراتر از سرویس‌های سنتی زیرساختی، خدمات جدیدی به اکوسیستم دیجیتال کشور ارائه کند.

وی با اشاره به استفاده از مدل‌های جدید سرمایه‌گذاری، از جمله مدل‌های مشارکتی، گفت: مدل‌هایی مانند PPP در دستور کار قرار گرفته و در حوزه مراکز داده نیز اقدامات مهمی انجام شده است.

راه‌اندازی قطب‌های جدید زیرساختی و ارائه خدمات ارزش افزوده

اکبری اظهار کرد: در حال حاضر در چند نقطه کشور، زیرساخت‌های لازم برای ارائه خدمات فراهم شده و این مراکز از چند مسیر به شبکه متصل هستند.

وی افزود: فراهم‌شدن این زیرساخت‌ها، امکان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و همچنین ارائه خدمات ارزش افزوده را ایجاد کرده است و استفاده از ظرفیت مشارکت بخش خصوصی نیز در دستور کار قرار دارد.

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت گفت: چند خدمت جدید نیز در حال آماده‌سازی است که در آینده نزدیک از آنها رونمایی خواهد شد و این خدمات بخشی از حرکت شرکت به سمت مدل جدید فعالیت خواهد بود.

کاهش وابستگی به بودجه دولتی با استفاده از بازار سرمایه

وی همچنین استفاده از ظرفیت بازار سرمایه را یکی دیگر از برنامه‌های شرکت ارتباطات زیرساخت دانست و گفت: استفاده از بازار سرمایه می‌تواند به شرکت کمک کند تا وابستگی به منابع دولتی برای توسعه زیرساخت‌ها کاهش پیدا کند.

اکبری افزود: در عین حال این اقدام می‌تواند به توسعه مشارکت بخش خصوصی نیز کمک کند. مطالعه در این زمینه آغاز شده و ساختارهای مناسب برای استفاده از ظرفیت بازار سرمایه در حال بررسی است.

ساختار فعلی اکوسیستم دیجیتال کشور نیازمند تحول است

معاون وزیر ارتباطات در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ساختار فعلی اکوسیستم دیجیتال کشور گفت: به اعتقاد من، ساختار اکوسیستم دیجیتال کشور باید دچار تحول شود و با ساختار فعلی، در آینده با مشکلات جدی مواجه خواهیم شد.

وی ادامه داد: در ساختار فعلی، در برخی بخش‌ها انحصارهایی وجود دارد و شرکت‌ها در لایه‌های مختلف شبکه، نقش‌های متفاوتی دارند. این ساختار شاید در شرایط گذشته قابل استفاده بوده، اما در عصری که کشور به چابکی بیشتر، نوآوری، زیرساخت‌های پایدار و افزایش بهره‌وری نیاز دارد، باید مورد بازنگری قرار گیرد.

اکبری تأکید کرد: تغییر این ساختار نیازمند تصمیم‌گیری در سطح کلان است، اما مطالعات آن در شرکت ارتباطات زیرساخت آغاز شده و پیشنهادهای لازم در این زمینه ارائه خواهد شد.

وی در پایان گفت: توسعه زیرساخت‌ها، افزایش تاب‌آوری شبکه، تقویت حضور بین‌المللی، استفاده از ظرفیت ژئوپولیتیکی ایران برای ترانزیت داده، ورود به مدل‌های جدید سرمایه‌گذاری و تحول در مدل کسب‌وکار شرکت، مهم‌ترین محورهای برنامه شرکت ارتباطات زیرساخت در ادامه مسیر خواهد بود.

انتهای پیام

خبرنگار: سارا استوار

عکاس: سهند بیژن نیا