وقتی هوش مصنوعی به کمک حقوق بشر می‌آید

به گزارش سیتنا،سازمان ملل متحد و نهادهای وابسته به آن در حال استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای کمک به پیشبرد صلح، امنیت و حقوق بشر هستند و همزمان تلاش می‌کنند نقش مهمی در شکل‌دهی به گفت‌وگوی جهانی درباره حکمرانی هوش مصنوعی داشته باشند.

هوش مصنوعی برای آموزش فراگیر

آری، کودک ۶ ساله جامائیکایی، به دلیل مشکلات یادگیری در مطالعه با دشواری روبه‌رو بود، اما اکنون فناوری هوش مصنوعی می‌تواند کتاب‌های درسی موجود را به محتوای تعاملی و متناسب با نیازهای او تبدیل کند.

«پیا ربِلو بریتو»، مدیر جهانی آموزش و توسعه نوجوانان در یونیسف، به سازمان ملل گفت: «تأثیر واقعی این فناوری را باید در تغییری دید که برای کودکان ایجاد می‌کند. نمونه‌های بی‌شماری مانند آری وجود دارد که نشان می‌دهد وقتی آموزش دیجیتال برای دسترسی به همه کودکان طراحی شود، چه امکاناتی به وجود می‌آید.»

یونیسف در استفاده از هوش مصنوعی تلاش می‌کند جوامعی را که از این فناوری بهره می‌برند، در مرکز فرآیند توسعه آن قرار دهد.

این نهاد با همکاری گروه‌های مدافع حقوق افراد دارای معلولیت، طرح «کتاب‌های درسی دیجیتال قابل دسترس برای همه» را ایجاد کرده است؛ طرحی که یکی از موانع مهم آموزش در جهان، یعنی دسترسی نداشتن حدود ۲۴۰ میلیون کودک دارای معلولیت به منابع آموزشی مناسب، را هدف قرار می‌دهد.

این برنامه پیش از رشد سریع هوش مصنوعی نیز وجود داشت، اما نسخه جدید آن که با کمک AI توسعه یافته، اکنون در ۱۷ کشور اجرا می‌شود و نزدیک به ۲ میلیون کودک را پوشش می‌دهد. یونیسف قصد دارد این طرح را تا سال ۲۰۳۰ به ۵۰ کشور گسترش دهد.

هوش مصنوعی برای مقابله با نشت متان

متان یکی از گازهای مهم در تشدید گرمایش زمین است و سازمان ملل از هوش مصنوعی برای شناسایی سریع‌تر نشت این گاز استفاده می‌کند.

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) از سال ۲۰۲۴ سامانه MARS یا «سامانه هشدار و واکنش به متان» را راه‌اندازی کرده است. این سامانه با استفاده از هوش مصنوعی، داده‌های ۳۰ ماهواره را تحلیل می‌کند تا انتشار و نشت‌های بزرگ متان را شناسایی و دولت‌ها و شرکت‌ها را از آن مطلع کند.

به گفته مارتین کراوزه، مدیر بخش تغییرات اقلیمی UNEP، این فناوری در دو سال گذشته ۷۵۰۰ هشدار صادر کرده که به اجرای ۴۲ اقدام برای کاهش نشت متان منجر شده است.

هوش مصنوعی در شناسایی نشت متان ۱۲ تا ۱۵ برابر سریع‌تر و دقیق‌تر از انسان‌ها عمل می‌کند. سازمان ملل می‌گوید این سامانه از سال ۲۰۲۴ تاکنون به جلوگیری از انتشار متانی معادل آلایندگی حدود ۲۴ میلیون خودروی گازسوز کمک کرده است.

متان قدرت گرمایش زمین را حدود ۸۰ برابر بیشتر از دی‌اکسیدکربن دارد و کاهش نشت آن علاوه بر مقابله با گرمایش زمین، به کاهش آلودگی‌هایی کمک می‌کند که می‌توانند باعث بیماری‌های تنفسی شوند.

تشخیص سریع‌تر سل با هوش مصنوعی

سازمان جهانی بهداشت نیز با کمک هوش مصنوعی به کشورهای در حال توسعه کمک می‌کند تا علائم بیماری سل را در تصاویر رادیولوژی قفسه سینه سریع‌تر شناسایی کنند؛ اقدامی که به‌ویژه در مناطقی که با کمبود متخصص مواجه‌اند، اهمیت زیادی دارد.

این فناوری با نام تشخیص به کمک رایانه (CAD) می‌تواند احتمال ابتلا به سل را در مدت کوتاهی ارزیابی کند و به پزشکان و متخصصان رادیولوژی که با حجم بالای بیماران مواجه‌اند، کمک کند.

سازمان جهانی بهداشت از سال ۲۰۲۱ استفاده از این فناوری را برای غربالگری سل در بزرگسالان توصیه کرده و از کشورهای در حال توسعه برای استفاده از آن حمایت می‌کند.

در اتیوپی، برای نمونه، کارگران معادن طلا به دلیل قرار گرفتن در معرض گردوغبار و سیلیس با خطر بیشتری برای ابتلا به سل مواجه هستند و تشخیص زودهنگام می‌تواند روند درمان را سریع‌تر کند و از انتقال بیماری به دیگران بکاهد.

هوش مصنوعی در مدیریت بحران‌ها

استفاده سازمان ملل از هوش مصنوعی به این موارد محدود نمی‌شود. نهادهای این سازمان از AI برای شناسایی مین‌های زمینی، ارزیابی خسارات ناشی از بلایای طبیعی، شناسایی تراکنش‌های مالی مشکوک، پایش آلودگی‌های رادیواکتیو و تسریع پژوهش‌ها درباره همجوشی هسته‌ای نیز استفاده می‌کنند.

با این حال، همزمان با پیشرفت سریع این فناوری، سازمان ملل بر اهمیت عدالت، حقوق بشر و ملاحظات اخلاقی تأکید دارد تا هوش مصنوعی به ابزاری برای توسعه تبدیل شود، نه عاملی برای تهدید صلح و دموکراسی.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، هوش مصنوعی را «بزرگ‌ترین فرصت بشریت در قرن بیست‌ویکم» و در عین حال «یکی از بزرگ‌ترین خطرهای آن» توصیف کرده و بر ضرورت نظارت فراگیر بر این فناوری تأکید کرده است.

او می‌گوید: «باید اطمینان حاصل کنیم که هوش مصنوعی در خدمت بشریت باشد، نه اینکه بشریت در خدمت هوش مصنوعی قرار گیرد.»

انتهای پیام