ادیب: اپراتورهای مخابراتی ایران باید از فروش اتصال به خلق ارزش دیجیتال حرکت کنند

داود ادیب، رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار سیتنا، با بیان اینکه صنعت ارتباطات جهان در حال عبور از یکی از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخی خود است، اظهار داشت: در تعریف سنتی، اپراتور مخابراتی شرکتی بود که با ایجاد شبکه از فروش مکالمه، پیامک و دسترسی به اینترنت درآمد کسب می‌کرد، اما این تعریف دیگر برای توصیف اپراتورهای بزرگ جهان کافی نیست.

وی افزود: امروز ارتباطات، هوش مصنوعی، داده، رایانش ابری، اینترنت اشیا و امنیت سایبری در حال تبدیل شدن به اجزای یک منظومه واحد هستند و شبکه ارتباطی نیز به زیرساخت اصلی خلق ارزش در اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است.

حرکت اپراتورها از فروش اتصال به خلق ارزش دیجیتال

ادیب مهم‌ترین تحول در صنعت مخابرات جهان را «حرکت از فروش اتصال به خلق ارزش دیجیتال» دانست و گفت: اپراتورهای پیشرو همچنان در شبکه‌های ثابت و سیار، فیبر نوری و نسل‌های جدید ارتباطی سرمایه‌گذاری می‌کنند، اما شبکه برای آنها دیگر محصول نهایی نیست، بلکه سکویی برای ارائه خدمات جدید و توانمندسازی سایر صنایع است.

وی ادامه داد: گستره فعالیت این اپراتورها اکنون حوزه‌هایی همچون مراکز داده، رایانش ابری، هوش مصنوعی، امنیت سایبری، اینترنت اشیا، شبکه‌های اختصاصی صنایع، رایانش لبه، خدمات سازمانی، پلتفرم‌های دیجیتال و واسط‌های برنامه‌نویسی شبکه را نیز دربر می‌گیرد.

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، مرز میان شرکت مخابراتی، شرکت فناوری اطلاعات و ارائه‌دهنده زیرساخت دیجیتال به‌تدریج کمرنگ شده است.

ادیب با اشاره به اپراتورهایی همچون China Mobile، Verizon، Deutsche Telekom، AT&T، NTT، Vodafone، Orange، China Telecom، Singtel، MTN و Telefónica، گفت: این مجموعه‌ها نمونه‌های روشنی از تغییر رویکرد در صنعت ارتباطات هستند و فعالیت خود را صرفاً به خدمات ارتباطی محدود نکرده‌اند و در کنار اتصال ثابت و سیار، در حوزه‌هایی مانند خدمات فناوری و دیجیتال، رایانش ابری، امنیت سایبری و مراکز داده نیز حضور دارند.

وی افزود: اهمیت این تجربه‌ها در آن است که نشان می‌دهد یک اپراتور می‌تواند با تکیه بر دارایی‌های اصلی خود یعنی شبکه، مشتری و زیرساخت، زنجیره ارزش خود را به حوزه‌های جدید اقتصاد دیجیتال گسترش دهد و از یک «فروشنده ارتباطات» به شریک تحول دیجیتال دولت‌ها، صنایع و بنگاه‌های اقتصادی تبدیل شود.

 اپراتورها می‌توانند شریک تحول دیجیتال صنایع باشند

ادیب تصریح کرد: یک اپراتور پیشرو می‌تواند برای بانک، کارخانه، شرکت انرژی، بیمارستان یا مجموعه حمل‌ونقل، ترکیبی از ارتباطات، خدمات ابری، مرکز داده، امنیت، اینترنت اشیا، تحلیل داده و هوش مصنوعی را فراهم کند.

وی هوش مصنوعی را هم ابزار تحول درون اپراتورها و هم یک بازار جدید برای آنها دانست و گفت: هوش مصنوعی از یک سو برای مدیریت هوشمند شبکه، پیش‌بینی ترافیک، نگهداری پیشگیرانه، تشخیص اختلال، کاهش مصرف انرژی، افزایش امنیت و بهبود تجربه مشترک به کار گرفته می‌شود و از سوی دیگر، شبکه، مراکز داده و توان پردازشی اپراتورها می‌تواند برای میزبانی و ارائه خدمات هوش مصنوعی به صنایع و کسب‌وکارها مورد استفاده قرار گیرد.

 ایران از نقطه صفر آغاز نمی‌کند

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران درباره مسیر پیش روی اپراتورهای ایرانی گفت: ایران از نقطه صفر آغاز نمی‌کند و وجود اپراتورهای ثابت و سیار، شرکت مخابرات ایران، شرکت ارتباطات زیرساخت، اپراتورهای ارتباطات ثابت، دارندگان پروانه خدمات ارتباطی، اپراتورهای مجازی، مراکز داده، شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی، ظرفیت قابل توجهی برای شکل‌گیری یک اکوسیستم دیجیتال ایجاد کرده است.

وی ادامه داد: مسئله اصلی، تبدیل این ظرفیت‌ها به یک اکوسیستم هماهنگ و ارزش‌آفرین است و اگرچه بسیاری از استراتژی‌های کلان مورد توجه اپراتورهای بزرگ کشور قرار گرفته، اما تعجیل در تبدیل برنامه‌های استراتژیک به برنامه‌های عملیاتی می‌تواند مزیت رقابتی ایران در منطقه را افزایش دهد و اپراتورهای کشور را به پشتیبان سایر صنایع تبدیل کند.

هفت راهبرد برای تبدیل اپراتورها به بازیگران اقتصاد دیجیتال

ادیب در ادامه، هفت راهبرد اصلی را برای حرکت اپراتورهای ایرانی به سمت جایگاه اپراتورهای بزرگ جهان برشمرد.

نخست؛ بازتعریف مأموریت و مدل کسب‌وکار:به گفته وی، اپراتورها باید از تعریف «ارائه‌دهنده ارتباطات» عبور کرده و خود را به‌عنوان شرکت فناوری و خدمات دیجیتال بازتعریف کنند؛ به‌گونه‌ای که اتصال، پایه کسب‌وکار باشد و نه انتهای زنجیره ارزش.

دوم؛ تبدیل شبکه به پلتفرم: وی حرکت به سمت شبکه‌های نرم‌افزارمحور، ابری، قابل برنامه‌ریزی و هوشمند را ضروری دانست و گفت قابلیت‌های شبکه باید به خدماتی تبدیل شود که صنایع، بانک‌ها، استارتاپ‌ها و توسعه‌دهندگان بتوانند از آن استفاده کنند.

سوم؛ ایجاد ستون راهبردی ابر، مرکز داده و هوش مصنوعی: ادیب اظهار داشت اپراتورها به دلیل برخورداری از شبکه، مراکز داده، مشتریان و بازار سازمانی، ظرفیت مناسبی برای توسعه زیرساخت ابری، پردازش لبه و زیرساخت پردازشی هوش مصنوعی دارند و این حوزه می‌تواند به یکی از منابع مهم درآمد آینده آنها تبدیل شود.

چهارم؛ تمرکز جدی بر بازار سازمانی: وی تأکید کرد اپراتورها باید از فروش صرف ارتباطات به سمت ارائه راهکارهای یکپارچه تحول دیجیتال حرکت کنند؛ راهکارهایی که ارتباطات، شبکه اختصاصی، ابر، اینترنت اشیا، امنیت، تحلیل داده و هوش مصنوعی را برای صنایعی همچون بانکداری، انرژی، معدن، حمل‌ونقل، سلامت و مدیریت شهری در کنار یکدیگر قرار می‌دهد.

**پنجم؛ سرمایه‌گذاری واقعی در تحقیق و توسعه و سرمایه انسانی:** ادیب گفت خرید تجهیزات به‌تنهایی نوآوری ایجاد نمی‌کند و اپراتور رقابت‌پذیر باید در حوزه‌هایی مانند نرم‌افزار، هوش مصنوعی، امنیت سایبری، معماری شبکه، توسعه محصول و آموزش نیروی انسانی به‌صورت مستمر سرمایه‌گذاری کند.

ششم؛ اکوسیستم‌سازی به جای توسعه جزیره‌ای: وی همکاری ساختاریافته با شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها، استارتاپ‌ها، مراکز پژوهشی و سرمایه‌گذاران را عاملی برای افزایش سرعت نوآوری و تجاری‌سازی دانست و تأکید کرد اپراتورها لزوماً نباید همه فناوری‌ها را در داخل سازمان تولید کنند.

هفتم؛ تنظیم‌گری آینده‌نگر و محیط سرمایه‌گذاری پایدار: ادیب خاطرنشان کرد سرمایه‌گذاری بلندمدت در فیبر نوری، نسل‌های جدید شبکه، مراکز داده، رایانش ابری و هوش مصنوعی نیازمند محیطی شفاف، باثبات و پیش‌بینی‌پذیر است و تنظیم‌گری باید ضمن صیانت از رقابت، امنیت و حقوق مصرف‌کننده، امکان شکل‌گیری مدل‌های جدید کسب‌وکار را نیز فراهم کند.

 رقابت آینده بر سر تعداد مشترک و ترافیک نیست

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران در جمع‌بندی گفت: رقابت آینده صنعت مخابرات دیگر صرفاً بر سر تعداد مشترک، پوشش شبکه یا قیمت اینترنت نخواهد بود؛ بلکه اپراتورهای بزرگ جهان در حال تبدیل شدن به بازیگران چندلایه اقتصاد دیجیتال هستند که شبکه، ابر، مراکز داده، امنیت، اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و خدمات دیجیتال را در یک زنجیره ارزش به یکدیگر متصل می‌کنند.

وی افزود: بنابراین پرسش راهبردی صنعت ارتباطات ایران نباید فقط این باشد که «چگونه اپراتور مخابراتی بزرگ‌تری بسازیم؟» بلکه باید پرسید «چگونه اپراتورهای مخابراتی ایران را به بازیگران بزرگ اقتصاد دیجیتال تبدیل کنیم؟»

ادیب تأکید کرد: پاسخ این پرسش در توسعه هم‌زمان زیرساخت، نوآوری، سرمایه انسانی، هوش مصنوعی، بازار سازمانی، تحقیق و توسعه، اکوسیستم‌سازی و تنظیم‌گری آینده‌نگر نهفته است و خوشبختانه این موضوعات در حال حاضر مورد توجه اپراتورهای مخابراتی کشور قرار گرفته است.

وی در پایان گفت: اپراتور برتر آینده، اپراتوری نیست که صرفاً بیشترین ترافیک را جابه‌جا کند، بلکه اپراتوری است که بیشترین ارزش اقتصادی و دیجیتال را بر بستر شبکه خود خلق کند.

انتهای پیام

گفت و گو از سارا استوار