افشای نقش استارلینک در جنگ با ایران؛ پهپادهای انتحاری آمریکا برای ارتباط و هدایت عملیاتی به شبکه ماهواره‌ای اسپیس‌ایکس متکی بودند

به گزارش سیتنا، نقش استارلینک در جنگ آمریکا و ایران تنها به تأمین ارتباطات عمومی محدود نبوده و بر اساس گزارش چندی پیش رویترز، این شبکه ماهواره‌ای به یکی از اجزای ارتباطی عملیات پهپادی ارتش آمریکا تبدیل شده است.

بر اساس این گزارش که به نقل از پنج منبع آگاه و اسناد مرتبط منتشر شده، پهپادهای انتحاری LUCAS آمریکا در جریان عملیات علیه ایران از ارتباطات استارلینک برای هدایت و انتقال داده استفاده کرده‌اند. این پهپادها می‌توانند در منطقه هدف پرسه بزنند و پس از شناسایی هدف، به سمت آن شیرجه بروند. 

LUCAS در برخی گزارش‌ها به‌عنوان نمونه آمریکایی پهپادهای انتحاری مشابه شاهد توصیف شده است. استفاده از ارتباط ماهواره‌ای در چنین سامانه‌ای اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا امکان حفظ ارتباط با پهپاد را در مناطقی که زیرساخت‌های زمینی آسیب دیده یا دسترسی به شبکه‌های ارتباطی محدود است، افزایش می‌دهد.

استارلینک چگونه وارد زنجیره عملیات شد؟

بر اساس گزارش رویترز، پایانه‌های مورد استفاده پنتاگون صرفاً پایانه‌های تجاری معمولی استارلینک نبوده‌اند. اسپیس‌ایکس از سال ۲۰۲۳ نسخه نظامی خدمات خود با نام استارشیلد را نیز در اختیار وزارت دفاع آمریکا قرار داده است.

طبق گزارش‌های منتشرشده، پایانه‌های استارشیلد می‌توانند هم به ماهواره‌های تجاری استارلینک و هم به یک منظومه اختصاصی‌تر و امن‌تر متصل شوند. 

یک منبع آگاه به رویترز گفته است که در زمان آغاز حملات آمریکا به ایران، پایانه‌های استارشیلد در بیش از ۱۲ سامانه پهپادی مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

به این ترتیب، نقش این فناوری را می‌توان فراتر از «اینترنت ماهواره‌ای» دانست؛ زیرا ارتباط ماهواره‌ای می‌تواند به‌عنوان لایه ارتباطی میان سامانه‌های بدون سرنشین و مراکز کنترل عمل کند.

اختلاف ۵ هزار و ۲۵ هزار دلاری

یکی از بخش‌های مهم افشاگری رویترز به اختلاف مالی میان اسپیس‌ایکس و پنتاگون مربوط می‌شود.

بر اساس این گزارش، ارتش آمریکا برای هر اتصال پایانه حدود ۵ هزار دلار پرداخت می‌کرد، اما اسپیس‌ایکس معتقد بود سطح استفاده عملیاتی پهپادهای LUCAS با خدماتی مطابقت دارد که ارزش آن حدود ۲۵ هزار دلار است.

پنتاگون در ابتدا با این استدلال مخالفت کرده بود که تعرفه ۲۵ هزار دلاری برای هواپیماهای سرنشین‌دار طراحی شده و نمی‌توان آن را برای پهپادهای انتحاری که ممکن است تنها چند دقیقه یا چند ساعت از اتصال استفاده کنند، اعمال کرد. با این حال، در نهایت افزایش هزینه پذیرفته شد و این موضوع هزینه عملیاتی هر پهپاد LUCAS را افزایش داد.

واکنش ایلان ماسک

ایلان ماسک پس از انتشار گزارش رویترز، روایت مطرح‌شده درباره اختلاف قیمت را رد کرد و استفاده نظامی از نسخه غیرنظامی استارلینک را ناقض شرایط استفاده از این سرویس دانست.

ماسک سپس توضیح داد که انتقاد او متوجه شرکت سازنده پهپادهای انتحاری بوده و نه خود پنتاگون.

این واکنش یک نکته مهم را برجسته می‌کند: استارلینک تجاری و استارشیلد نظامی یکسان نیستند و در تحلیل نقش اسپیس‌ایکس در عملیات نظامی آمریکا باید میان این دو تفکیک قائل شد.

وابستگی جدید ارتش آمریکا به شبکه‌های ماهواره‌ای

گزارش رویترز نشان می‌دهد وابستگی پنتاگون به زیرساخت‌های اسپیس‌ایکس صرفاً به پهپادهای LUCAS محدود نبوده است. طبق گزارش‌های منتشرشده، پایانه‌های استارشیلد در سامانه‌های پهپادی و برخی تجهیزات بدون سرنشین دریایی نیز مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

این موضوع اهمیت راهبردی دارد؛ زیرا در جنگ شبکه‌محور، برتری تنها به تعداد پهپادها یا قدرت تسلیحات وابسته نیست. توانایی ایجاد ارتباط پایدار، انتقال داده، دریافت تصاویر و حفظ اتصال میان سامانه‌های بدون سرنشین و مراکز فرماندهی نیز به بخشی از توان عملیاتی تبدیل شده است.

از سوی دیگر، گزارش‌های منتشرشده درباره استفاده از استارلینک در پهپادها نشان می‌دهد که زیرساخت‌های تجاری فضایی می‌توانند در شرایط جنگی به بخشی از زنجیره عملیات نظامی تبدیل شوند؛ موضوعی که مرز میان فناوری تجاری و زیرساخت نظامی را بیش از گذشته کمرنگ می‌کند.

در عین حال، باید توجه داشت که جزئیات فنی مربوط به اینکه دقیقاً کدام بخش از مسیر فرماندهی و کنترل LUCAS از استارلینک عبور می‌کرده، به‌صورت عمومی منتشر نشده است. بنابراین نمی‌توان بر اساس اطلاعات موجود ادعا کرد که تمام فرآیند هدایت یا ناوبری این پهپادها صرفاً از طریق استارلینک انجام شده است.

انتهای پیام