ریال دیجیتال؛ نگاهی به مسیر توسعه پول دیجیتال بانک مرکزی در ایران

به گزارش خبرنگار سیتنا، در شرایطی که بسیاری از بانک‌های مرکزی جهان توسعه ارزهای دیجیتال بانک مرکزی را با سرعت دنبال می‌کنند، پروژه «ریال دیجیتال» در ایران نیز از سال ۱۴۰۱ به‌عنوان یکی از مهم‌ترین طرح‌های بانک مرکزی معرفی شد. هدف اصلی این پروژه، ایجاد نسخه دیجیتالی اسکناس و سکه با پشتوانه مستقیم بانک مرکزی بود؛ پولی که برخلاف رمزارزها نوسان قیمت ندارد و ارزش آن دقیقاً معادل ریال است.

ریال دیجیتال در واقع نوعی پول بانک مرکزی است که به‌صورت دیجیتال در اختیار مردم قرار می‌گیرد و می‌تواند بدون نیاز به فرآیندهای پیچیده تسویه بین‌بانکی، میان کاربران منتقل شود. بانک مرکزی از همان ابتدا اعلام کرد این پروژه قرار نیست جایگزین حساب‌های بانکی یا کارت‌های بانکی شود، بلکه مکمل نظام پرداخت کشور خواهد بود.

ریال دیجیتال چه تفاوتی با رمزارزها دارد؟

برخلاف بیت‌کوین یا سایر ارزهای دیجیتال که غیرمتمرکز هستند، ریال دیجیتال توسط بانک مرکزی منتشر می‌شود و ارزش آن کاملاً ثابت است. به بیان دیگر، هر واحد ریال دیجیتال دقیقاً معادل یک ریال فیزیکی بوده و پشتوانه آن بانک مرکزی است.

کارشناسان معتقدند مهم‌ترین مزیت این ابزار، کاهش هزینه چاپ اسکناس، افزایش سرعت پرداخت‌ها، شفافیت بیشتر تراکنش‌ها، کاهش جعل پول و فراهم شدن امکان اجرای سیاست‌های پولی هوشمند است.

چرا ریال دیجیتال اهمیت دارد؟

کارشناسان حوزه فناوری مالی معتقدند اگر این پروژه به‌صورت کامل اجرا شود، می‌تواند مزایای متعددی برای اقتصاد کشور به همراه داشته باشد، از جمله:

•  کاهش هزینه چاپ، توزیع و نگهداری اسکناس
•  افزایش سرعت و امنیت پرداخت‌های خرد
•  امکان انجام تراکنش حتی در برخی شرایط بدون اتصال دائمی به اینترنت
•  افزایش شفافیت گردش پول
• کاهش تخلفات مالی و پول‌شویی
•  فراهم شدن بستر ارائه خدمات مالی نوآورانه

تجربه کشورهای دیگر

مطابق گزارش‌های بین‌المللی، بسیاری از کشورها از جمله چین، هند، روسیه و کشورهای حوزه خلیج فارس پروژه‌های ارز دیجیتال بانک مرکزی را وارد مراحل اجرایی کرده‌اند و برخی نیز استفاده عمومی از آن را آغاز کرده‌اند. رقابت جهانی در حوزه CBDC باعث شده بسیاری از اقتصادها، پول دیجیتال را بخشی از آینده نظام پرداخت بدانند.

آینده ریال دیجیتال به چه عواملی وابسته است؟

به اعتقاد کارشناسان، موفقیت ریال دیجیتال تنها به فناوری وابسته نیست؛ بلکه تدوین قوانین شفاف، تعیین چارچوب‌های حریم خصوصی، جلب اعتماد عمومی، همکاری شبکه بانکی و ایجاد زیرساخت‌های فنی پایدار، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت این پروژه خواهد داشت.

در شرایطی که اقتصاد دیجیتال و پرداخت‌های هوشمند با سرعت در حال گسترش هستند، ادامه توقف ریال دیجیتال در مرحله آزمایشی می‌تواند موجب عقب‌ماندن ایران از روند جهانی توسعه ارزهای دیجیتال بانک مرکزی شود. اکنون باید دید بانک مرکزی چه زمانی درباره آینده این پروژه راهبردی تصمیم نهایی خواهد گرفت و آیا ریال دیجیتال سرانجام از مرحله آزمایش وارد زندگی روزمره مردم خواهد شد یا همچنان درانتظار تکمیل زیرساخت‌های قانونی و اجرایی باقی می‌ماند.

انتهای پیام

گزارش از سارا استوار