بمب گرافیتی چگونه بدون انفجار گسترده، شبکه برق را از کار می‌اندازد؟

به گزارش سیتنا، روزنامه بریتانیایی دیلی‌میل اخیراً مدعی شده است که ارتش آمریکا احتمالاً در جریان عملیات بازداشت نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری سابق ونزوئلا، برای ایجاد اختلال در بخشی از زیرساخت‌های برق کاراکاس از بمب گرافیتی مدل BLU-114/B موسوم به «بمب خاموشی» (Dark Bomb) استفاده کرده است. این ادعا تاکنون به‌طور رسمی از سوی مقام‌های آمریکایی تأیید نشده است.

بمب گرافیتی برای وارد کردن آنچه «آسیب نرم» به زیرساخت‌های حیاتی نامیده می‌شود، طراحی شده است. برخلاف بمب‌های متعارف، هدف اصلی این سلاح تخریب ساختمان‌ها یا ایجاد تلفات انسانی نیست، بلکه ایجاد اختلال موقت در شبکه برق و از کار انداختن تجهیزات الکتریکی است.

بمب گرافیتی چگونه عمل می‌کند؟

بر اساس گزارش مرکز مطالعات امنیت ملی اسرائیل، این بمب حاوی هزاران رشته بسیار نازک از الیاف کربنی یا گرافیتی است که رسانای جریان الکتریسیته هستند. پس از انفجار، این الیاف در محدوده وسیعی بر فراز نیروگاه‌ها، پست‌های برق، ترانسفورماتورها و خطوط انتقال برق پراکنده می‌شوند.

چسبیدن این رشته‌های رسانا به تجهیزات دارای ولتاژ بالا باعث ایجاد اتصال کوتاه در مدارهای الکتریکی می‌شود. در نتیجه، سامانه‌های حفاظتی شبکه برای جلوگیری از آسیب‌های گسترده‌تر به‌طور خودکار بخش‌هایی از شبکه را از مدار خارج می‌کنند و خاموشی در مناطق وسیعی رخ می‌دهد.

به همین دلیل، در بسیاری از موارد، عامل اصلی قطع برق نه انفجار بمب، بلکه عملکرد سامانه‌های حفاظتی شبکه برق برای جلوگیری از خسارت‌های بیشتر است.

سابقه استفاده

ایالات متحده پیش‌تر نیز از این نوع سلاح در چند عملیات نظامی استفاده کرده است. در جنگ اول خلیج فارس (۱۹۹۱)، نیروی دریایی آمریکا از کلاهک‌های موسوم به Kit-2 روی موشک‌های کروز تاماهاوک برای از کار انداختن بخش بزرگی از شبکه برق عراق استفاده کرد.

پس از آن، نیروی هوایی آمریکا نسخه اختصاصی خود یعنی BLU-114/B را توسعه داد که در عملیات ناتو علیه یوگسلاوی در سال ۱۹۹۹ به کار گرفته شد. همچنین برخی گزارش‌ها از احتمال استفاده مجدد از این سلاح در جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ حکایت دارند.

در جریان عملیات ناتو در صربستان، محفظه‌هایی با برچسب BLU-114/B در محل اصابت پیدا شد، هرچند مقام‌های آمریکایی جزئیات این سلاح را هیچ‌گاه به‌طور رسمی تشریح نکردند.

پیامدهای حمله

هرچند بمب گرافیتی معمولاً تخریب فیزیکی گسترده‌ای ایجاد نمی‌کند، اما پیامدهای آن می‌تواند بسیار گسترده باشد. قطع برق می‌تواند فعالیت مراکز درمانی، سامانه‌های ارتباطی، حمل‌ونقل، تأمین آب، بانک‌ها و سایر زیرساخت‌های حیاتی را مختل کند.

کارشناسان همچنین معتقدند یکی از مهم‌ترین آثار این سلاح، ایجاد فشار روانی بر دولت و شهروندان است. در جریان حملات ناتو به یوگسلاوی، سخنگوی وقت این ائتلاف اعلام کرده بود که خاموش شدن بخش بزرگی از شبکه برق نشان می‌دهد ناتو هر زمان که اراده کند، قادر به قطع برق این کشور است.

راهکارهای مقابله

متخصصان صنعت برق برای کاهش اثر چنین حملاتی، استفاده از عایق‌کاری تجهیزات حساس، سامانه‌های حفاظتی پیشرفته، طراحی شبکه‌های مقاوم‌تر و ایجاد منابع برق پشتیبان را از مهم‌ترین راهکارها می‌دانند.

با این حال، در صورت هدف قرار گرفتن نقاط کلیدی شبکه انتقال، حتی اگر آسیب‌ها موقتی باشند، بازگرداندن کامل شبکه به شرایط عادی ممکن است ساعت‌ها یا حتی چند روز زمان ببرد.

انتهای پیام