رئیس انجمن هوشمندسازی: عدالت دیجیتال، پیش‌شرط حکمرانی هوشمند و توسعه پایدار کشور است

سیف‌الله نیک‌نامی، رئیس انجمن هوشمندسازی، در گفت‌وگو با خبرنگار سیتنا با اشاره به شرایط اینترنت کشور پس از پایان محدودیت‌های اخیر اظهار کرد:در جهان امروز، اینترنت دیگر یک ابزار ارتباطی یا صرفاً یک خدمت فناوری نیست؛ بلکه به زیرساخت حیاتی اقتصاد، آموزش، سلامت، نوآوری، حکمرانی و حتی امنیت ملی تبدیل شده است. اگر در قرن بیستم برق موتور محرک توسعه صنعتی بود، در قرن بیست‌ویکم اینترنت و زیرساخت‌های دیجیتال پیشران اصلی رشد اقتصادی، بهره‌وری و رقابت‌پذیری کشورها هستند. به همین دلیل، هرگونه اختلال یا محدودیت در این زیرساخت، تنها یک مسئله فنی نیست، بلکه مستقیماً بر زندگی مردم، کسب‌وکارها و آینده اقتصاد کشور اثر می‌گذارد.

وی افزود: اقتصاد دیجیتال امروز یکی از مهم‌ترین منابع خلق ثروت در جهان است. کشورهایی که توانسته‌اند دسترسی پایدار، فراگیر و قابل اعتماد به زیرساخت‌های ارتباطی ایجاد کنند، سهم بیشتری از بازارهای جهانی، سرمایه‌گذاری، نوآوری و اشتغال دانش‌بنیان را به دست آورده‌اند. از این منظر، کیفیت و پایداری اینترنت یک موضوع راهبردی برای توسعه ملی محسوب می‌شود و نباید صرفاً از زاویه فنی به آن نگاه کرد.

رئیس انجمن هوشمندسازی با اشاره به محدودیت‌های اخیر گفت: طبیعی است که در شرایط خاص، تصمیم‌گیران کشور ملاحظات امنیتی را مدنظر قرار دهند و امنیت ملی برای همه ما یک اولویت اساسی است؛ اما تجربه جهانی نشان داده است که موفق‌ترین الگوهای حکمرانی، آنهایی هستند که میان الزامات امنیتی و الزامات توسعه اقتصادی و اجتماعی توازن برقرار می‌کنند. هرچه این توازن هوشمندانه‌تر باشد، هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی تصمیمات نیز کاهش خواهد یافت.

نیک‌نامی تأکید کرد: بخش قابل توجهی از کسب‌وکارهای دیجیتال، استارتاپ‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، فریلنسرها و فعالان حوزه فناوری در این مدت با خسارت‌های مستقیم و غیرمستقیم مواجه شدند. این بخش‌ها نه تنها فعالان اقتصادی، بلکه سرمایه‌های راهبردی اقتصاد آینده کشور هستند و حمایت از آنها باید در زمره سیاست‌های اولویت‌دار قرار گیرد.

وی افزود: انتظار می‌رود در کنار مدیریت شرایط خاص، سازوکارهای جبران خسارت و حمایت از کسب‌وکارهای آسیب‌دیده نیز فعال شود. معافیت‌های مالیاتی، تسهیلات بیمه‌ای، حمایت از سرمایه در گردش و بسته‌های تشویقی می‌تواند بخشی از آسیب‌های واردشده به فعالان اقتصاد دیجیتال را جبران کند.

رئیس انجمن هوشمندسازی در ادامه با اشاره به مباحث مطرح‌شده پیرامون «اینترنت ویژه» یا «اینترنت طبقاتی» اظهار کرد:یکی از اصول بنیادین حکمرانی هوشمند، برابری فرصت‌ها در دسترسی به زیرساخت‌های دیجیتال است. توسعه هوشمند زمانی محقق می‌شود که شهروندان، دانشگاه‌ها، پژوهشگران، کارآفرینان و فعالان اقتصادی بتوانند در یک بستر عادلانه و رقابتی به منابع و فرصت‌های دیجیتال دسترسی داشته باشند.

وی افزود: اگر بخشی از جامعه به اینترنتی با کیفیت و دسترسی کامل مجهز شود اما بخش دیگری از جامعه از این امکان محروم بماند، شکاف دیجیتال عمیق‌تر خواهد شد. تجربه جهانی نشان داده است که شکاف دیجیتال به‌تدریج به شکاف اقتصادی، آموزشی و حتی اجتماعی تبدیل می‌شود و آثار آن در بلندمدت بسیار فراتر از حوزه فناوری خواهد بود.

نیک‌نامی تصریح کرد: عدالت دیجیتال، نسخه قرن بیست‌ویکمی عدالت اجتماعی است. همان‌گونه که در گذشته دسترسی برابر به آموزش، بهداشت و فرصت‌های اقتصادی یکی از شاخص‌های عدالت محسوب می‌شد، امروز دسترسی عادلانه به زیرساخت‌های دیجیتال نیز به یکی از ارکان عدالت اجتماعی تبدیل شده است.

وی ادامه داد: کشور به اینترنت ویژه برای گروه‌های خاص نیاز ندارد؛ کشور به اینترنت پایدار، امن، پرسرعت و قابل اعتماد برای همه شهروندان نیاز دارد. هر سیاستی که موجب گسترش دسترسی عمومی و کاهش شکاف دیجیتال شود، به توسعه کشور کمک خواهد کرد و هر سیاستی که دسترسی را به امتیازی ویژه برای گروه‌های خاص تبدیل کند، ناخواسته به تعمیق نابرابری منجر خواهد شد.

رئیس انجمن هوشمندسازی خاطرنشان کرد: کشوری که دسترسی برابر به زیرساخت‌های دیجیتال را فراهم نکند، ناخواسته نابرابری اقتصادی آینده را بازتولید خواهد کرد. زیرا فرصت‌های شغلی، آموزشی، سرمایه‌گذاری و نوآوری روزبه‌روز بیشتر به بسترهای دیجیتال وابسته می‌شوند.

وی افزود: سرمایه اجتماعی مهم‌ترین پشتوانه توسعه و حکمرانی مؤثر است. هر سیاستی که موجب ایجاد احساس تبعیض در دسترسی به فرصت‌های دیجیتال شود، می‌تواند اعتماد عمومی را کاهش دهد. در مقابل، دسترسی فراگیر و عادلانه به اینترنت، زمینه‌ساز افزایش مشارکت، نوآوری، سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی خواهد بود.

رئیس انجمن هوشمندسازی در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره وضعیت مراکز داده کشور گفت: گزارش‌هایی از برخی اختلالات ومشکلات ارتباطی در تعدادی از مراکز داده دریافت شده است که بر عملکرد برخی کسب‌وکارها تأثیر گذاشته است. با این حال، بخش عمده این چالش‌ها ماهیت فنی دارد و با برنامه‌ریزی، سرمایه‌گذاری و هماهنگی میان نهادهای مسئول قابل رفع است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: آینده اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به توسعه اقتصاد دیجیتال، هوشمندسازی زیرساخت‌ها، افزایش بهره‌وری و تقویت سرمایه انسانی وابسته است. تحقق این اهداف نیازمند ثبات، پیش‌بینی‌پذیری، اعتماد و دسترسی عادلانه به زیرساخت‌های ارتباطی است. امروز اینترنت صرفاً یک فناوری نیست؛ بخشی از زیرساخت توسعه ملی است و نگاه به آن باید متناسب با این جایگاه راهبردی باشد.

انتهای پیام

گزارش از سارا استوار