تجارب جهانی در پارلمان الکترونیک و دیجیتال

به گزارش سیتنا، دفتر مطالعات حکمرانی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در گزارش « پارلمان الکترونیک و دیجیتال (۲): تجارب جهانی، الگوبرداری و چارچوب پیاده‌سازی» آورده است که  تحول دیجیتال در نهادهای قانونگذاری به‌عنوان یک الزام کلیدی برای حاکمیت نوین در عصر فناوری اطلاعات شناخته می‌شود.

در ادامه عنوان شده که برای پیاده‌سازی موفق پارلمان دیجیتال، باید یک چارچوب جامع در نظر گرفته شود که شامل عناصری نظیر سیاستگذاری دیجیتال، تدوین قوانین و استانداردها، ارتقا سواد دیجیتال، استقرار فناوری‌های نوین، یکپارچه‌سازی اطلاعات، تضمین شمولیت اجتماعی، شفافیت رسانه‌ای، مشارکت دیجیتال شهروندان، بهره‌برداری هوشمند از داده‌ها، تصمیم‌گیری مبتنی‌بر شواهد و نظارت مستمر باشد. تجربه کشورهای پیشرو در این حوزه بر ضرورت هم‌زمانی توانمندسازی نمایندگان، تقویت زیرساخت‌های امنیتی و تدوین چارچوب‌های حقوقی مناسب تأکید دارد.

در این گزارش تصریح شده که تحلیل چالش‌ها همچنین ضرورت مدیریت تعادل میان شفافیت و کنترل را مشخص می‌کند. به‌علاوه، محدود کردن استفاده‌ نامعقول از داده‌ها و توجه به نقش فعال افراد در فرایندهای اجتماعی برای تضمین شمولیت اجتماعی بسیار حائز اهمیت است.

در این گزارش گفته شده که تحول دیجیتال به یک رکن اساسی در فرایند قانونگذاری در دنیای معاصر تبدیل شده است. تجربه‌های موفق کشورهای مختلف در راه‌اندازی پارلمان‌های الکترونیک و دیجیتال، ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین را برای تسهیل ارتباطات بین نمایندگان و مردم و بهبود شفافیت و مشارکت عمومی نشان می‌دهد. به‌عنوان‌مثال، کشورهایی نظیر کره‌جنوبی با استفاده از برنامه‌های موبایلی و ابزارهای مشارکت الکترونیکی به افزایش کارایی و تعاملات قانونگذاری خود دست یافته‌اند.

در یافته های این گزارش مرکز پژوهش ها آمده که کشورهای پیشرو مانند کره‌جنوبی، استونی و سوئد با استفاده از فناوری‌های نوین و ابزارهای مشارکت الکترونیکی، توانسته‌اند کارایی و شفافیت فرایندهای قانونگذاری را به‌طور چشمگیری افزایش دهند. این کشورها به مردم امکان می‌دهند تا به اطلاعات مربوط به تصمیم‌گیری‌های پارلمانی دسترسی داشته و در فرایندهای قانونگذاری به‌طور فعال مشارکت کنند؛ که این امر به افزایش شفافیت و مسئولیت‌پذیری نمایندگان مجلس منجر شده است.همچنین، تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که وجود چارچوب‌های قانونی و نظارتی مناسب برای حمایت از تحولات دیجیتال ضروری است. این چارچوب‌ها به تضمین امنیت داده‌ها و ایجاد زیرساخت‌های مطمئن کمک می‌کنند. البته، چالش‌های متعددی از قبیل مسائل امنیت اطلاعات، مدیریت داده‌ها و مقاومت در برابر تغییرها در فرایندهای سنتی همچنان قابل مشاهده است.

در ادامه یافته های این نهاد پژوهشی آمده که استفاده از فناوری‌های نوین، مانند هوش‌مصنوعی و تحلیل داده، به‌عنوان یک پیش‌نیاز برای ایجاد یک پارلمان دیجیتال کارآمد مطرح شده است و این فناوری‌ها می‌توانند در تصمیم‌گیری‌های مبتنی‌بر داده و بهبود فرایندهای قانونگذاری نقش ویژه‌ای ایفا کنند. درنهایت، آموزش و توانمندسازی نمایندگان پارلمان در زمینه فناوری‌های دیجیتال به‌عنوان یک عامل کلیدی در موفقیت پیاده‌سازی پارلمان الکترونیک محسوب می‌شود و می‌تواند به افزایش کارایی و اثربخشی این نهاد کمک کند. این یافته‌ها نه‌تنها بر ضرورت تحول دیجیتال در فرایندهای قانونگذاری تأکید دارند، بلکه فراهم آوردن یک چارچوب مناسب برای بهره‌برداری از تجربه‌های جهانی را نیز ضروری می‌سازند.

در ادامه پیشنهادات این گزارش آمده که برای افزایش تعامل و مشارکت مردمی در فرایندهای تصمیم‌گیری، مرکز آمار، فناوری اطلاعات و امنیت فضای مجازی مجلس با همکاری روابط عمومی مجلس، سکوهای آنلاین را طراحی و پیاده‌سازی کند. این بسترها باید به مردم امکان دهند تا نظرها و پیشنهاد‌های خود را به راحتی ارائه دهند و نمایندگان بتوانند به‌صورت فعال با شهروندان در ارتباط باشند و برای تسهیل دسترسی به اطلاعات و اسناد قانونی، پیشنهاد می‌شود که مرکز آمار، فناوری اطلاعات و امنیت فضای مجازی مجلس سامانه‌ای برای مدیریت اطلاعات و اسناد پارلمانی طراحی کند. این سامانه باید به نمایندگان و عموم مردم دسترسی آسان به اطلاعات قانونی را فراهم کند و در امانت‌داری و مدیریت اسناد دقت لازم را داشته باشد.

در این گزارش پیشنهاد می‌شود که آزمایشگاه حکمرانی و مرکز داده‌کاوی مرکز پژوهش‌های مجلس با همکاری مرکز آمار، فناوری اطلاعات و امنیت فضای مجازی اقدام به توسعه داشبورد مدیریتی چند سطحی کند. این داشبورد باید نمایش بصری عملکرد کلیه پروژه‌ها، منابع مصرفی، میزان پیشرفت و هشدارهای زودهنگام برای مدیران مختلف را فراهم کند و با تضمین دقت و به‌موقع بودن اطلاعات، سادگی رابط کاربری را نیز تأمین کند.

در ادامه ذکر شده که وضعیت ایران در زمینه فناوری، زیرساخت‌های مخابراتی و ارائه خدمات برخط نشان‌دهنده نقاط قوت و ضعف‌های قابل توجهی است. درحالی‌که زیرساخت‌های مخابراتی در وضعیت خوبی قرار دارند، بقیه شاخص‌ها نیاز به توجه بیشتری دارند. برای بهبود وضعیت مشارکت الکترونیکی و خدمات برخط، باید بر توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، افزایش دسترسی به فناوری و ارتقای خدمات دولتی برخط تمرکز شود.

انتهای پیام